SpaceXXL !
Insight tuần 14/06/2026
Chàng-Ngốc-Già mến chào các bạn,
Sự kiện lớn nhất tuần rồi, hơn cả chuyện đàm phán Trump-Iran, ECB và BoJ tăng lãi suất, khai mạc FIFA World Cup 2026 là cú IPO (lần đầu niêm yết)1 của SpaceX SPCX 0.00%↑ đi vào Lịch Sử.
Quy mô kêu gọi vốn đại chúng là 75 tỷ usd, bỏ xa Aramco 38 tỷ hồi 12/2019. Vốn hóa của SpaceX nhảy vọt lên 2,2 ngàn tỷ usd, ở vị trí thứ 7 trong các công ty có vốn hóa lớn nhất toàn cầu, với cái đà này thì sớm ở vị trí thứ 4 (sau NVDA 0.00%↑, GOOG 0.00%↑ và AAPL 0.00%↑).
Để lên được vốn hóa ngàn tỷ usd thì các anh đại công nghệ cũng mất rất nhiều năm, như cái chart của Bloomberg dưới đây:
IPO xong cũng khiến cho Elon Musk trở thành người giàu nhất hành tinh, là ngàn tỷ phú (trillionaire) đầu tiên, gấp 3,5 lần Larry Page, gấp 7 lần cụ Warren Buffett. Nhiều người cùng hỏi, với 1000 tỷ USD thì có thể làm gì ? Thử hình dung 1000 tỷ USD là khoảng 27 triệu usd mỗi ngày, trong vòng 1 trăm năm :)).
Việc vốn hóa của SpaceX tăng mạnh cũng tạo thêm rất nhiều triệu phú usd mới, là những nhân viên làm cho SpaceX (được nhận cổ phiêu, được quyền mua với giá ưu đãi.
Một người đàn ông làm thợ hàn tại SpaceX với mức lương 28 đô la một giờ vừa trở thành triệu phú.
Juan Hernandez, người xuất thân từ Mexico, đã hàn tên lửa cho SpaceX với lương 28 đô la/giờ. SpaceX tặng anh 10.000 đô la cổ phiếu khi anh chuyển sang làm toàn thời gian vào năm 2015. Sau đó, anh dùng tiền lương để mua thêm cổ phiếu đều đặn trong suốt 10 năm.
$SPCX hiện đang giao dịch ở mức 167 đô la, khiến giá trị cổ phần của anh vượt quá 1 triệu đô la.
Rất nhiều nhà đầu tư khác đầu tư sớm vào SpaceX cũng có khoản lợi nhuận khổng lồ, như Peter Thiel đầu tư 600M, giờ giá trị hơn 50 tỷ. Có điều, những nhà đầu tư lớn như Thiel hay các quỹ (ARK của chị Cathie Wood) thì bị ràng buộc chuyện cổ phiếu bị locked, không phải muốn bán là bán thoải mái được.
Tuy nhiên, có điều đáng lưu ý là đợt IPO này, anh em retail FOMO hơi bị dữ, cầu vượt cung, tỷ lệ mua được chỉ khoảng 1/8 so với số lượng đăng ký: một số người cho biết đăng ký mua 8000 cp nhưng chỉ khớp được có khoảng 1000 cp.
Một số thì cho rằng việc định giá của SpaceX là bị ngáo (trên X đang rục rịch rủ nhau short), như anh Elon chơi hàng, bởi vì năm ngoái SpaceX còn lỗ (P/E âm :))), và P/S (Price/Sales) đang ở mức quanh 100, dã man con ngan. Giá trị của cty phụ thuộc quá lớn vào 1 cá nhân, lỡ đâu anh Elon đột quỵ 1 phát thì sao (ảnh bảo ảnh làm việc 110h/tuần, 52 tuần/năm), rồi các mục tiêu của SpaceX là rất tham vọng.
Có một chuyện bên lề là trong vòng 6 tháng qua, Elon và ban lãnh đạo của SpaceX đã thúc giục chuyện IPO phải “thần tốc, thần tốc hơn nữa“. Và lý do ?
Mục tiêu là IPO trước kỳ bầu cử giữa kỳ (dù gì thì Trump cũng rất ủng hộ Musk), tranh thủ chạy trước IPO của OpenAI và Anthropic (sợ ae hết tiền), và hoàn thành để kỷ niệm sinh nhật lần thứ 552 của Musk 😅.
Elon giàu quá nhanh cũng khiến nhiều người không thích, nhất là giới cánh tả, từ chính trị gia đến nhà nghiên cứu. Vừa IPO xong thì Elizabeth Warren và Bernie Sanders lên mạng chỉ trích, tẩy chay. Bài viết của Bernie Sanders:
Sự trỗi dậy trở thành tỷ phú nghìn tỷ của Elon Musk không phải là lúc để ăn mừng. Đây là lời kêu gọi hành động để đối đầu với tình trạng bất bình đẳng về thu nhập và tài sản chưa từng có trong lịch sử hiện nay, cũng như lòng tham và quyền lực của giai cấp thống trị đang phá hủy nền tảng xã hội của nước Mỹ.
Nền dân chủ của chúng ta không thể tồn tại khi một người đàn ông — người đã đóng góp 290 triệu đô la để giúp Trump đắc cử — lại trở nên giàu hơn thêm 700 tỷ đô la kể từ khi Trump thắng cử.
Nền kinh tế của chúng ta không thể duy trì khi một người đàn ông sở hữu nhiều tài sản hơn nửa dưới cùng của xã hội chúng ta, khi 60% người dân sống lương này qua lương khác, khi chúng ta có tỷ lệ nghèo đói trẻ em cao nhất trong các quốc gia lớn và khi con cái chúng ta sẽ có mức sống thấp hơn cha mẹ của mình.
Đây không chỉ là vấn đề về tài sản. Đây là vấn đề về quyền lực. Musk và những tên Oligarch đồng bọn của ông ta muốn chiếm TẤT CẢ.
Cùng nhau, chúng ta phải chống lại. Chúng ta có thể và phải tạo ra một nền kinh tế cùng một chính phủ hoạt động vì lợi ích của tất cả chúng ta, chứ không chỉ vì Elon Musk và những tỷ phú đồng bọn của ông ta.
SpaceX được ví như công ty Đông Ấn hồi thế kỷ 17, một dạng quái thú hybrid (tư nhân nhưng được chính quyền hậu thuẩn), có sức mạnh và quyền lực khủng khiếp.
Chuyên mục the Big Picture tuần này của PS có hẳn 1 bài “Big Tech Gets Bigger“, bày tỏ mối quan ngại: “Những biến động mạnh gần đây trên thị trường chứng khoán là một lời nhắc nhở về mức độ phụ thuộc mà kinh tế Hoa Kỳ và kinh tế toàn cầu đã trở nên lệ thuộc vào cơn thèm khát dường như không bao giờ thỏa mãn của các nhà đầu tư đối với cổ phiếu công nghệ.
Tuy nhiên, ngay cả khi một đợt điều chỉnh lớn đang đến gần, thì nó cũng sẽ không xảy ra trước khi đợt chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) khổng lồ của SpaceX thu hút thêm nhiều dòng vốn đầu tư đòn bẩy, và nó cũng sẽ không phá hủy được sức mạnh thị trường của những gã khổng lồ công nghệ khác — những công ty đã dành nhiều năm hoàn thiện các chiến thuật chống cạnh tranh mà phần lớn vẫn nằm ngoài tầm kiểm soát của các cơ quan quản lý.“
Quay lại với sự kiện 4 năm 1 lần là World Cup thì đây còn là một hoạt động kinh tế khá lớn. World Cup dự kiến sẽ tạo ra khoảng 3 tỷ USD tiền cược thêm và thúc đẩy tổng khối lượng cá cược lên đến 10 tỷ USD trên các nền tảng cá cược thể thao và thị trường dự đoán. Đợt này, cùng với các nền tảng dự đoán/cá cược onchain3 thì sẽ làm tăng lượng “hàng hóa có thể đặt cược” lên khoảng 60% so với các kỳ World Cup trước, mang lại cho các nền tảng một đợt tăng đột biến hiếm có về hoạt động trong giai đoạn thường khá trầm lắng của cá cược thể thao.
Để kết thúc Insight tuần này, mình xin gửi đến 1 số thông tin hữu ích khác:
Cảm ơn các bạn nhiều, mến chúc các bạn một tuần mới nhiều may mắn.
Chàng-Ngốc-Già
IPO là viết tắt của Initial Public Offering. Nghĩa là công ty dạng cổ phần (có shares) nhưng trước đó ở dạng private, công chúng không mua bán tự do được. Như trường hợp của SpaceX là ở dạng Private suốt 24 năm qua.
Sinh nhật của Elon Musk là ngày 28/06
World Cup diễn ra trong bối cảnh ranh giới giữa đầu tư, cá cược và giao dịch ngày càng mờ nhạt, xu hướng này là sự “gamification” (trò chơi hóa) của thị trường.