“Silent Dissents” - Bất đồng Thầm lặng

Insight tuần 13/12

Chàng-Ngốc-Già mến chào các bạn,

Tuần vừa qua, Fed đã có phiên họp quan trọng cuối cùng của năm 2025 với quyết định hạ lãi suất điều hành 0.25% (25 bps) như thị trường dự đoán, Fed Fund Rate (FFF) hiện giờ ở mức 3.25-3.75%. Nhưng lần này, thị trường quan tâm nhiều hơn đến những bất đồng thầm lặng, thể hiện qua quan điểm về lãi suất trong tương lai, thể hiện qua Dot Plot trong Tóm tắt Dự báo Kinh tế SEP (Summary of Economic Projections).

Biểu đồ Dot Plot của tháng 12/2025 cho thấy có độ phân tán rộng (thiếu đồng thuận), cụm chấm cao của phe diều hâu (hawkish) chính là silent dissents. Đây là ý kiến của những thành viên lo ngại rằng lạm phát vẫn là mối đe dọa dai dẳng và tin rằng việc hạ lãi suất quá sớm hoặc quá nhanh là một rủi ro.

Thông tin ngoài lề: kể từ 2012, Fed đã công bố biểu đồ “dot plot” như một phần trong nỗ lực hướng tới sự minh bạch, và hiện nay thị trường phân tích biểu đồ này để tìm gợi ý và manh mối. Hiếm khi thị trường bị bất ngờ.

Biểu đồ dot plot của Fed thay đổi khi các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh quan điểm về mức lãi suất cần thiết (cao hay thấp) để giữ lạm phát ở mức thấp và duy trì việc làm ở mức cao. Khi đưa ra các dự báo này, họ theo dõi sát sao 4 chỉ số kinh tế quan trọng, cùng với các yếu tố khác: Thay đổi GDP thực tế; Tỷ lệ thất nghiệp; Lạm phát PCE; và Lạm phát PCE lõi (“Core” PCE).

Khi đọc Dot Plot, có 2 điểm cần chú ý đó là Xu hướng (hướng đi mà các nhà hoạch định chính sách dự đoán lãi suất sẽ theo trong vài năm tới.) và Cụm điểm (thường có những điểm ngoại lệ, nhưng nơi các điểm tập trung cho thấy sự đồng thuận giữa các nhà hoạch định).

Bên cạnh hạ lãi suất điều hành, thị trường còn quan tâm thêm đến một thông tin khác là “QE-lite“, một dạng nới lỏng định lượng nhẹ. Cụ thể, Fed sẽ mua T-bills bắt đầu từ 12/12 mỗi tháng 40 tỷ usd. Tuy nhiên, đây là một động thái kỹ thuật quản lý thanh khoản, kiểu như “bảo trì đường ống“ hơn là “mở van nước“. Dù vậy, với một số nhà đầu tư thì đây cũng có thể coi là tín hiệu khởi động lại QE.

Tác động của QE có xu hướng làm suy yếu đồng USD, hỗ trợ giá cho kim loại quý như vàng, bạc. Riêng về bạc, bên cạnh đi cùng sóng vàng thì những bạn quan tâm có thể tìm hiểu sâu thêm về nhu cầu của bạc từ một số ngành công nghiệp.

Cũng là hàng hóa nhưng một mặt hàng chiến lược khác là dầu lại rẽ một hướng khác: từ đầu năm tới giờ (YTD), giá dầu đã giảm 20%, hiện nay dưới 60usd/thùng. Giá dầu giảm một phần là do nguồn cung bị dư thừa (khối ngoài OPEC+ tăng sản lượng), hoạt động kinh tế được dự báo chậm lại. Điều này khiến người vui nhất có lẽ là ông Trump: ông muốn hạ giá xăng dầu cho người dân Mỹ, nhưng cũng đồng thời làm suy giảm nguồn thu của những nước phụ thuộc vào dầu mỏ như Nga, Iran, Venezuela.

Giá hòa vốn trung bình của các dự án ngoài OPEC ước tính khoảng 47usd/thùng; dầu đá phiến của Mỹ cỡ 60usd/thùng. Như vậy có thể thấy giá dầu cũng khó mà giảm sâu thêm được, vì về cỡ 50 là họ đâu còn động lực để khai thác.

Tuần rồi, có một bài viết về đội ngũ Quant PhDs, là đội traders trên thị trường tài chính với những cái đầu rất to, trang bị vũ khí tối tân. Điều này cho thấy nếu chúng ta trader nhỏ lẻ thủ công thì chẳng khác gì gà thả vườn.

Kahn, một nhà vật lý được đào tạo tại Princeton và Harvard, cho rằng phải có một cách làm tốt hơn. Phải mất khoảng 15 năm, nhưng giờ đây ông và các đồng nghiệp tại BlackRock Inc. đã đạt được thành tựu nhất định.

Kahn cùng với các đồng đội Jeff Shen và Raffaele Savi đang lãnh đạo một bộ phận bên trong BlackRock, nơi ngày càng áp dụng công nghệ học máy (machine learning) và AI để sàng lọc 1.100 hoặc nhiều hơn các tín hiệu thị trường, và sử dụng một “robot chuyên đề” (thematic robot) để quyết định nên mua cổ phiếu nào, và nên bán khống cổ phiếu nào.

Trong hai năm qua, đơn vị 200 người của họ, được gọi là đầu tư hệ thống (systematic investing), đã thu hút ít nhất 40 tỷ USD tiền mới. Dưới sự dẫn dắt của Shen và Savi, cùng với người đứng đầu nghiên cứu là Kahn, đội ngũ này hiện đang quản lý 378 tỷ USD.

Mọi người có thể đọc thêm: https://prime.changngocgia.com/c/kinhtai/quant-phds

Ngoài ra, về Việt Nam cũng có một bài nghiên cứu dài, về chính sách công nghiệp của Việt Nam và TBT Tô Lâm, của anh Nguyễn Khắc Giang:

Chính sách công nghiệp của Việt Nam đã trải qua ba giai đoạn lịch sử riêng biệt kể từ Đổi mới (1986): giai đoạn tự do hóa với sự thiên vị về sở hữu (1986–2010), giai đoạn công nghiệp hóa do nhà nước dẫn dắt nhưng thất bại (thập niên 2000–2010), và giai đoạn “bỏ qua mang tính chiến lược” (2011–2024). Điểm chung của các giai đoạn này là sự thực thi phân mảnh và những hạn chế trong chuyển đổi cơ cấu công nghiệp thực chất.

Năm 2024, việc ông Tô Lâm trở thành Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam đánh dấu một bước ngoặt quan trọng, giới thiệu khuôn khổ chính sách công nghiệp toàn diện nhất từ trước đến nay. Chiến lược này tập trung vào tái cấu trúc thể chế và áp dụng các ưu đãi trung lập về sở hữu. Đặc biệt, chiến lược xác định 11 lĩnh vực công nghệ cao là trọng tâm và lần đầu tiên công nhận khu vực tư nhân là “một động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế.

Việt Nam đang chuyển dịch bộ công cụ chính sách từ các biện pháp biên giới sang các công cụ nội địa như cải cách thuế và ưu đãi R&D. Tuy nhiên, thành công của chiến lược này phụ thuộc vào khả năng quản lý các rào cản lớn như nạn trục lợi chính sách, điểm nghẽn hạ tầng/nhân lực, và việc giải quyết ba căng thẳng cốt lõi: hệ tư tưởng (XHCN vs thị trường), tầm nhìn thời gian (FDI vs nội lực), và địa chính trị (hội nhập vs tự chủ).

Bài đầy đủ: https://prime.changngocgia.com/c/thuvien/vietnam-s-new-industrial-policy-under-to-lam-by-nguyen-khac-giang

Để kết thúc bản tin tuần này thì mình rất vui thông báo là qua 2 webinar “Game tài chính”, hơn 50 bạn đã tham gia trực tiếp, và hầu hết rất hài lòng, mình cũng mong những tips, những chiến lược được các bạn sớm áp dụng, trước hết là thay đổi mindset.

Các bạn hay anh/chị nào quan tâm thì có thể đăng ký xem lại replay, nhiều khả năng qua 2026 mình sẽ mở lại. Khi đó, có thể tham gia trực tiếp thêm.

Hẹn mọi người tuần sau.
CNG