Môi trường và Tính cách
"Chắc vì nhà cô hướng ra sông, nên lòng người cũng rộng..."_Nguyễn Ngọc Tư.
Sáng nay trên FB newsfeed của mình thấy hiện lên bài viết có đoạn trích ở trên. Tự nhiên liên tưởng đến chuyện người Giàu có thường chọn nhà view sông, view biển. Không những vậy, thử quan sát “tính cách” người miền Nam miền Bắc ở nhiều quốc gia khác nhau cũng có điều thú vị.
Theo tâm lý học môi trường, việc tiếp xúc với "không gian xanh" (cây cối) và đặc biệt là "không gian xanh dương" (nước - Blue Space) giúp giảm đáng kể mức độ căng thẳng (cortisol). Khi con người bớt lo âu, họ có xu hướng bao dung và dễ chịu hơn trong giao tiếp. Khi mắt người được phóng tầm mắt ra xa (như đường chân trời trên biển), não bộ có xu hướng chuyển sang trạng thái suy nghĩ trừu tượng và bao quát hơn, thay vì bị kẹt vào những chi tiết vụn vặt, căng thẳng trước mắt.
Như vậy, không gian sống rộng lớn thực sự giúp tâm trí con người ít bị "tù túng", từ đó dễ nảy sinh tính cách cởi mở.
Ở nhiều quốc gia trên thế giới, người miền Nam thường được xem là nồng hậu hơn người miền Bắc. Khoa học giải thích điều này qua Thuyết Sinh thái Văn hóa.
Những vùng gần xích đạo (phía Nam) có khí hậu ấm áp quanh năm. Điều này thúc đẩy các hoạt động ngoài trời và giao tiếp xã hội. Ngược lại, khí hậu lạnh lẽo phương Bắc buộc con người phải ở trong nhà, sống khép kín để giữ ấm và tích trữ nguồn lực.
Trong lịch sử, các vùng phía Nam thường có đất đai trù phú, sản vật dồi dào (như đồng bằng sông Cửu Long ở Việt Nam). Khi việc kiếm ăn không quá khắc nghiệt, con người ít có tâm lý "tích trữ" hay "phòng thủ", dẫn đến sự hào sảng, "vui đâu chầu đấy".
Miền Nam thường là vùng đất của dân di cư hoặc khẩn hoang. Những người rời bỏ quê hương đi tìm vùng đất mới thường có sẵn máu phiêu lưu, cởi mở và cần sự liên kết với người lạ để sinh tồn. Điều này hình thành nên tính cách "dễ kết bạn, dễ sẻ chia". Miền Bắc (với lịch sử lâu đời) thường chú trọng lễ nghi, gia phong và trật tự để duy trì sự ổn định. Miền Nam trẻ trung hơn thường ưu tiên sự tự do và hiệu quả trong giao tiếp.
Tuy vậy, dưới góc độ khoa học xã hội, chúng ta cần cẩn trọng: không phải ai sống gần biển cũng rộng lượng, và không phải người miền Bắc nào cũng khép kín; trong kỷ nguyên số và đô thị hóa nhanh, lối sống công nghiệp đang dần "san phẳng" những khác biệt về tính cách vùng miền. Người ta trở nên giống nhau hơn bởi áp lực công việc, bất kể họ ở vĩ độ nào.
Thân thương,
Chàng-Ngốc-Già