Investment Philosophy
<bài của Rebecca Hotsko>
TRIẾT LÝ ĐẦU TƯ LÀ GÌ?
Theo Aswath Damodaran, một triết lý đầu tư được xác định rõ ràng cần bao gồm ba yếu tố then chốt:
Nơi mà bạn tin rằng thị trường đang mắc sai lầm.
Tại sao bạn nghĩ thị trường lại mắc những sai lầm đó.
Điều gì sẽ khiến những sai lầm đó được điều chỉnh trong tương lai.
“Mọi triết lý đầu tư đều được xây dựng trên tiền đề rằng thị trường luôn mắc sai lầm. Bạn cần phải làm rõ xem mình nghĩ những sai lầm đó là gì.” – Aswath Damodaran
Aswath phân biệt rõ ràng giữa triết lý đầu tư và chiến lược đầu tư. Chiến lược đầu tư phác thảo các hành động cụ thể, chẳng hạn như mua cổ phiếu có chỉ số P/E thấp, trong khi triết lý là khung tham chiếu cốt lõi dẫn dắt các hành động đó.
Nói cách khác, triết lý là cách bạn tư duy về việc đầu tư và thị trường, từ đó dẫn dắt bạn đến việc mua các cổ phiếu P/E thấp. Không giống như chiến lược, một triết lý đầu tư cốt lõi nên được giữ nguyên quán, tạo nền tảng cho mọi quyết định đầu tư. Bằng cách trung thành với triết lý này, các nhà đầu tư có thể duy trì sự tập trung vào các mục tiêu dài hạn, ngay cả khi các chiến lược có thể thay đổi theo thời gian.
Tại sao triết lý đầu tư lại quan trọng?
Triết lý đầu tư của bạn đóng vai trò là nền móng cho tất cả các quyết định liên quan đến danh mục đầu tư khác.
Trong thời đại kỹ thuật số ngày nay, không thiếu dữ liệu và các ý kiến về chiến lược hay chiến thuật đầu tư. Điều này dễ dẫn đến sự cám dỗ của việc liên tục chạy theo các xu hướng mới nhất hoặc mua một khoản đầu tư chỉ vì một “siêu nhà đầu tư” khác đã làm vậy. Tuy nhiên, nếu không có một triết lý được xác định rõ ràng và gắn liền với niềm tin cốt lõi của bạn, bạn sẽ thấy mình dễ dàng nhảy từ trào lưu này sang trào lưu khác, dẫn đến những quyết định tài chính sai lầm.
Nếu bạn muốn trở thành một nhà đầu tư chủ động (active investor), bạn nên thiết lập triết lý đầu tư của mình trước khi thực hiện bất kỳ chiến lược danh mục nào. Bằng cách xác định niềm tin về thị trường và các nguyên tắc rõ ràng cho việc ra quyết định, bạn sẽ dễ dàng tránh được các phản ứng bốc đồng hoặc cảm tính trước những biến động của thị trường.
Ví dụ về Triết lý Đầu tư
Hãy lấy triết lý của một nhà đầu tư tăng trưởng làm ví dụ. Peter Lynch là một nhà đầu tư tăng trưởng nổi tiếng.
Đầu tư tăng trưởng là một triết lý được xây dựng trên tiền đề rằng thị trường mắc sai lầm khi định giá sự tăng trưởng. Điều này xảy ra bởi vì sự tăng trưởng trong tương lai của một công ty thường rất không chắc chắn. Khi có nhiều sự bất định, các nhà đầu tư có thể đánh giá quá cao hoặc quá thấp triển vọng tăng trưởng này, dẫn đến sai lầm trong định giá.
Đầu tư tăng trưởng dựa trên giả định rằng các nhà đầu tư dễ mắc sai lầm khi định giá sự tăng trưởng tương lai của một công ty hơn là khi định giá các tài sản hiện có hoặc những gì công ty đã thực hiện (vốn là triết lý của các nhà đầu tư giá trị).
Điều này có nghĩa là để trở thành một nhà đầu tư tăng trưởng, bạn cũng phải tin rằng mình có khả năng định giá sự tăng trưởng tương lai tốt hơn thị trường và bạn sẽ kiếm được tiền nhờ việc định giá các tài sản tăng trưởng đó chính xác hơn mức trung bình của thị trường.
Ví dụ, triết lý cốt lõi của Peter Lynch là các nhà đầu tư không mắc sai lầm khi định giá các công ty đã trưởng thành, mà họ mắc sai lầm lớn nhất khi định giá các công ty đang tăng trưởng. Peter cho rằng sự điều chỉnh của thị trường sẽ đến khi các công ty thực sự tạo ra sự tăng trưởng và thực hiện điều đó một cách hiệu quả.
CÁCH PHÁT TRIỂN TRIẾT LÝ CỦA RIÊNG BẠN
Nhìn chung, bạn có thể thực hiện theo ba bước sau để xây dựng triết lý đầu tư cho riêng mình:
Bước 1: Hình thành quan điểm về cách thị trường vận hành và nơi bạn nghĩ chúng thất bại. Quan điểm của bạn về tính hiệu quả (hoặc kém hiệu quả) của thị trường là nền tảng cho triết lý đầu tư.
Bước 2: Bạn cần xác định tại sao những sai lầm đó sẽ được điều chỉnh trong tương lai. Bởi vì bạn không kiếm được tiền từ việc tìm ra sai lầm, bạn kiếm tiền từ việc các sai lầm đó được sửa chữa.
Bước 3: Bước này mang tính chiến thuật. Bạn áp dụng các quan điểm về hành vi của nhà đầu tư và cách thị trường hoạt động (hoặc thất bại) để thiết kế các chiến lược phản ánh niềm tin của mình.
TRIẾT LÝ ĐẦU TƯ CỦA WARREN BUFFETT LÀ GÌ?
Triết lý của Warren Buffett tập trung vào khái niệm đầu tư giá trị. Ông tin rằng thị trường có thể mắc sai lầm khi định giá các công ty, và nhà đầu tư có thể tận dụng những sai lầm này bằng cách mua cổ phiếu đang bị định giá thấp hơn so với giá trị nội tại của chúng.
Buffett đầu tư vào các công ty có lợi thế cạnh tranh mạnh mẽ, tiềm năng tăng trưởng dài hạn và những công ty mà ông tin rằng đang được giao dịch ở mức giá thấp hơn giá trị thực. Trên hết, ông thường nắm giữ các khoản đầu tư này trong nhiều năm thay vì cố gắng canh thời điểm thị trường (market timing). Buffett là một ví dụ hoàn hảo về việc triết lý đầu tư giá trị luôn nhất quán theo thời gian, dù chiến lược hay phong cách đầu tư của ông đã thay đổi – từ những ngày đầu đầu tư kiểu “mẩu xì gà” (cigar butt) với người thầy Benjamin Graham, sang chiến lược mua “những công ty tuyệt vời với mức giá hợp lý” sau khi gặp Charlie Munger.
TRIẾT LÝ ĐẦU TƯ CỦA BENJAMIN GRAHAM LÀ GÌ?
Benjamin Graham được coi là cha đẻ của đầu tư giá trị. Triết lý của ông nhấn mạnh việc mua cổ phiếu ở mức chiết khấu so với giá trị nội tại. Graham tin vào tầm quan trọng của phân tích cơ bản và khuyến khích các nhà đầu tư tập trung vào báo cáo tài chính của công ty (bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ). Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của biên an toàn (margin of safety) – tức là mua cổ phiếu với một khoảng cách đáng kể giữa giá thị trường và giá trị nội tại để bảo vệ bản thân trước những thua lỗ.
Benjamin Graham tin rằng thị trường mắc sai lầm khi định giá các tài sản hiện có của công ty và điều này sẽ được điều chỉnh khi các nhà đầu tư giá trị cuối cùng sẽ đẩy giá lên mức giá trị nội tại của nó.
TRIẾT LÝ ĐẦU TƯ CỦA KEN FISHER LÀ GÌ?
Triết lý của Ken Fisher dựa trên niềm tin cơ bản vào chủ nghĩa tư bản và cách thị trường tự do vận hành. Ông tin rằng thị trường là bộ máy phản ánh (discount) tương đối hiệu quả các thông tin đã được biết đến rộng rãi, và yếu tố duy nhất quyết định giá cả chứng khoán là cung và cầu.
Ông tin rằng cách duy nhất để kiếm tiền trên thị trường là tìm kiếm những thông tin chưa được biết đến rộng rãi, hoặc những thông tin chưa được phản ánh vào giá cổ phiếu, hoặc diễn giải các thông tin phổ biến theo một cách độc đáo. Chiến lược của ông cố gắng kiếm tiền bằng cách xác định và tận dụng những lợi thế thông tin này. Theo Ken, sự điều chỉnh sẽ đến khi thị trường cuối cùng tiếp nhận thông tin đó và giá cả sẽ điều chỉnh tương ứng.
NHÀ ĐẦU TƯ CÓ NÊN CỐ GẮNG MÔ PHỎNG TRIẾT LÝ CỦA WARREN BUFFETT HAY CÁC SIÊU NHÀ ĐẦU TƯ KHÁC?
Việc nghiên cứu triết lý đầu tư của các nhà đầu tư thành công như Warren Buffett để học hỏi các phương pháp và nguyên tắc của họ là rất giá trị, giúp bạn tìm ra điều gì phù hợp nhất với mình. Tuy nhiên, điều quan trọng là không nên sao chép mù quáng triết lý hay chiến lược của bất kỳ ai, bởi vì niềm tin của họ về thị trường có thể không giống với bạn, điều đó có nghĩa là chiến lược của họ có thể không hiệu quả đối với bạn.
Mỗi người có thể tham khảo các siêu nhà đầu tư để tìm thấy triết lý mà mình đồng cảm nhất, nhưng sau cùng, họ nên phát triển một triết lý đầu tư cá nhân hóa, phù hợp với niềm tin và mục tiêu dài hạn của chính mình.
CÁC CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQ) VỀ TRIẾT LÝ ĐẦU TƯ
Làm thế nào để viết một triết lý đầu tư?
Hãy bắt đầu bằng cách xem xét niềm tin của bạn về thị trường, nền kinh tế và việc đầu tư. Hãy tự hỏi những câu hỏi quan trọng mà Aswath Damodaran đã gợi ý: bạn nghĩ thị trường mắc sai lầm ở đâu, tại sao họ mắc sai lầm và điều gì sẽ khiến những sai lầm đó được điều chỉnh. Dựa trên câu trả lời, hãy soạn thảo một bộ các nguyên tắc dẫn dắt các quyết định đầu tư, có tính đến mức độ chấp nhận rủi ro, thời gian đầu tư và các mục tiêu tài chính của bạn.
Sự khác biệt giữa triết lý đầu tư và chiến lược đầu tư là gì?
Triết lý đầu tư là một bộ các niềm tin hoặc nguyên tắc cốt lõi dẫn dắt quá trình ra quyết định. Đó là khung tham chiếu nền tảng cho cách tiếp cận thị trường và mục tiêu dài hạn. Ngược lại, chiến lược đầu tư là một kế hoạch hành động cụ thể để đạt được mục tiêu, sử dụng các chiến thuật như phân bổ tài sản, chọn cổ phiếu hoặc canh thời điểm thị trường. Trong khi chiến lược có thể thay đổi tùy thuộc vào điều kiện thị trường, triết lý đầu tư thường được giữ nguyên theo thời gian.