Hàn-Việt và chuyện "friend-shoring"

Insight tuần 26/04/2026

Chàng-Ngốc-Già mến chào các bạn, các anh/chị,

Trong chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Hàn Quốc mới đây, đã có 73 thỏa thuận hợp tác được ký kết giữa Việt Nam- Hàn Quốc trong các lĩnh vực như năng lượng, tài chính, công nghệ, điện tử, viễn thông, chế biến, chế tạo, cơ khí, xây dựng, hạ tầng, thương mại, du lịch, hàng không … Nổi bật là giấy phép cho ngân hàng IBK Việt Nam (lần gần nhất là 9 năm trước, với giấy phép của UOB).

Hàn Quốc là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam; đến 2025 lũy kế vốn đầu tư gần 100 tỷ usd, hơn 10 ngàn dự án. Mục tiêu kim ngạch thương mại song phương đến năm 2030 là 150 tỷ usd (năm 2025,, Hàn Quốc xuất qua Việt Nam 62,8 tỷ usd, nhập về 31,8 tỷ usd). Qua con số này mọi người mới thấy: Hàn Quốc xuất qua Việt Nam, nhưng rồi từ đó xuất đi các thị trường khác, đặc biệt là Mỹ, các mặt hàng chủ lực là thiết bị điện tử, điện thoại.

Nhưng vì sao Hàn Quốc lại chọn Việt Nam ?

Đầu tiên là lý do kinh tế: Việt Nam đang có đội ngũ lao động trẻ dồi dào, chi phí cạnh tranh; thị trường nội địa lớn và có tăng trưởng cao (đầu tư FDI không chỉ là sản xuất xuất khẩu mà còn hướng đến phục vụ thị trường nội địa); chính sách ưu đãi thu hút FDI của Việt Nam (hỗ trợ hạ tầng, thuế, điện sản xuất).

Lý do thứ hai là vị trí có thể nói là vị trí chiến lược của Việt Nam: đường biển thuận lợi, gần chuỗi cung ứng châu Á, dễ xuất khẩu sang Mỹ, EU

Lý do thứ ba là Hàn Quốc thực hiện chính sách New Southern Policy để đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.

Lý do thứ tư là giới tài phiệt Hàn quốc (các gia đình chaebol) cũng rất ngại Bắc Triều Tiên, đầu tư vào một nước “mềm dẻo“ như Việt Nam là cách đa dạng hóa rủi ro.

Ngoài ra, Việt Nam và Hàn Quốc cũng có nhiều điểm tương đồng về văn hóa Đông Á, dòng họ Lý và hậu duệ (Lý Long Tường) là có nguồn gốc từ Việt nam. Hàn Quốc cũng là nơi có nhiều cô dâu gốc Việt. Riêng chuyện đàn ông Hàn quốc được khuyến khích lấy vợ Việt Nam cũng có thể xem vừa là kết quả, vừa là nguyên nhân của mối quan hện 2 nước. Mọi người có nhớ hồi xưa, các nước kết thân với nhau là Vua gả con gái đó (nhưng đó cũng là 1 cách để làm con tin).

Những lý do trên giải thích cho một thuật ngữ là “friend-shoring“, và tương tự là “near-shoring“, nghĩa là đầu tư nước ngoài dựa chủ yếu vào sự thân thiện và khoảng cách với nhau. Cả 2 điều này, Việt-Hàn đều có.

Nhìn rộng thêm một chút thì Đài Loan với Việt Nam cũng có câu chuyện tương tự. Cả Hàn Quốc và Đài Loan đều muốn de-risking từ Trung Quốc. Hồi 2016-2017 Hàn Quốc triển khai hệ thống THAAD là bị TQ đập cho 1 phát tởn luôn.

Mô hình phát triển của Hàn Quốc và Đài Loan là những mô hình gần nhất mà Việt Nam có thể học hỏi, dĩ nhiên Việt Nam không thể đi lại y chang con đường như vậy, chỉ có thể dựa trên “nguyên lý“ mà họ đã thành công và có cơ chế hợp tác “win-win“ .

---

Tiếp tục chuyện kinh tài thì Quốc hội mới giao mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% mõi năm đến 2030 (vẫn là 2 con số), có điều đi kèm với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và chủ động điều chỉnh các loại thuế, phí trong trường hợp khẩn cấp, rồi còn kiên quyết không để xảy ra khủng hoảng kinh tế trong mọi tình huống.

Nhiều yêu cầu như order một món ăn ngon, bổ, trình bày như gastronomie, không quan tâm giá cả là bao nhiêu (thực ra là có khi đề ra 3 kịch bản lạm phát, cao nhất là 5,5%). Các con số tăng trưởng rất lạc quan, nhưng nỗi sợ thì ngày càng nhiều.

Mà tình hình thế giới cũng vậy luôn. Chỉ số chứng khoán của Mỹ kết thúc tuần này lại lập đỉnh mới, mặc cho lo ngại về đàm phán cuộc chiến Iran không tới đâu (Mỹ không gửi phái đoàn đến Pakistan phút chót), cổ phiếu AI, chip, thẻ nhớ cứ tăng ào ào; càng sợ càng tăng.

Nhóm được hưởng lợi nhiều nhất là nhóm nắm nhiều tài sản, cổ phần trong các công ty công nghệ. Xã hội phân cực theo mô hình chữ K ngày càng rõ, lợi nhuận trên hết của Trump và những người tương tự chiếm ưu thế.

Trong khi đó có nhiều quan ngại về rủi ro cho thị trường tài chính toàn cầu: sự phát triển bùng nổ của các trung gian tài chính ngoài hệ thống ngân hàng (“trung gian tài chính phi ngân hàng”), hoạt động một phần giống như ngân hàng nhưng lại có rất ít sự giám sát từ góc độ ổn định tài chính; sự gia tăng không ngừng của nợ công tại các nền kinh tế lớn, cộng hưởng với sự phân mảnh địa chính trị và căng thẳng leo thang, khiến các chính sách không còn dư địa cho sai sót; và việc trì hoãn thực thi – hoặc thậm chí đảo ngược hoàn toàn ở một số khu vực – các cải cách quy định được ban hành sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 (de-regulation).

Tuần này mình đọc được 1 bài thú vị về Trung Quốc và 1 cái chart tình cờ có liên quan: vì sao Trung Quốc thặng dư thương mại lớn ? Một câu trả lời đó là do Trung Quốc tiết kiệm (S) lớn hơn Đàu tư (I), từ dân chúng đến khu vực tư.

công thức NX = S − I đến từ Y = C + I + G + NX và S = Y − C − G.

"Kể từ đầu thập kỷ này, Trung Quốc đã ghi nhận dòng vốn ròng chảy ra nước ngoài tích lũy lên đến 2,85 nghìn tỷ USD, theo số liệu của Viện Tài chính Quốc tế (Institute of International Finance).

Trung Quốc tiết kiệm nhiều hơn đầu tư trong nước, nhưng lại chảy ròng ra nước ngoài

Mà ra thị trường quốc tế, thì nhu cầu sử dụng đồng USD vẫn chiếm ưu thế, nhất là sau vụ cấm vận Nga. Như cái chart bên dưới:

Có cuốn sách này cũng hay, các bạn thử tìm đọc nghen “Success is a Numbers Game“:

Mỗi mục tiêu đều ẩn chứa những xác suất thành công và thất bại đi kèm, nhưng hầu hết mọi người không bao giờ phân tích hoặc cố gắng thao túng những tỷ lệ này.

Một khung chiến lược “hack xác suất” thực tế sẽ giúp bạn lập bản đồ mục tiêu, nhận diện các điểm quyết định và rủi ro then chốt, đồng thời điều chỉnh một cách có chủ đích các biến số ảnh hưởng đến thành công - giúp tăng cơ hội của bạn mỗi khi bạn đưa ra lựa chọn.

Nó cũng giống như câu nói của Guy Kawasaki mà mình rất thích: ““Nếu bạn đang ở trong một trò chơi mà bạn không thể thắng, tỷ lệ cược đang chống lại bạn, thì hãy thay đổi trò chơi đó.”.

Và để kết thúc Insight tuần này, mến gửi các bạn 1 bài viết của Grok dưới sự gợi ý của Chàng-Ngốc-Già “Crony Capitalism: Too Big To Fail, Too Big To Save“

Mến chúc mọi người cuối tuần vui !

Chàng-Ngốc-Già