"Going Quiet"
Insight tuần 15/11/2025
Chàng-Ngốc-Già mến chào các bạn,
Tuần vừa qua, có 02 sự kiện “going quiet” nổi bật là bức thư cụ Warren Buffett gửi cổ đông như lời chia tay và Michael Burry hủy đăng ký hedge fund của mình là Scion Asset Management (thật trùng hợp, cả 02 đều là ngày 10/11/2025).
Bức thư1 của cụ được chia sẻ rất nhiều, và nội dung được trích dẫn nhiều là ở đoạn
Sự vĩ đại không đến từ việc tích lũy thật nhiều tiền, thật nhiều sự chú ý hay quyền lực lớn trong chính phủ. Khi bạn giúp ai đó bằng bất kỳ cách nào trong hàng ngàn cách, bạn đang giúp thế giới.
Lòng tốt không tốn kém nhưng vô giá. Dù bạn có tôn giáo hay không, thật khó để vượt qua “Nguyên tắc Vàng”2 như một kim chỉ nam cho hành vi.
Một điều thú vị khác là cụ có nhắc đến “cáo phó ngược”, mà cái này trong cuốn sách mới xuất bản của Morgan Housel3 cũng có đề cập. Thông điệp chính đó là: Hãy quyết định bạn muốn cáo phó của mình nói gì và sống một cuộc đời xứng đáng với điều đó.
Chuyện Michael Burry “going quiet” thì lý do không như nhiều người nghĩ là thua lỗ hay phá sản. Nổi tiếng với cú short lịch sử 2008 (được dựng phim), gần đây Michael bắt đầu bi quan với bong bóng AI, và đã chi khoảng 9,2 triệu usd để short Palantir (put options Palantir ở giá $50 vào 2027). Lý do chưa được công bố nhưng có lẽ Michael không muốn phiền phức chuyện báo cáo với SEC nữa (quỹ trên 100tr là phải đăng ký), cũng như giải trình với các nhà đầu tư (chuyển sang mô hình family office).
Về chuyện bán khống (short selling), Việt nam chưa cho áp dụng trên chứng khoán cơ sở, nhưng vừa rồi mới có tin nghiên cứu để có thể áp dụng sớm nhất vào từ 2026, trong kế hoạch triển khai đề án nâng hạng thị trường của Bộ Tài chính. Nếu áp dụng thì sẽ sao?
Có một nghiên cứu4 trên tạp chí JoCF (Journal of Corporate Finance, cũng thuộc top ngành), về chuyện bán khống trên thị trường Trung Quốc, cho thấy ở thị trường TQ (khá giống Việt nam như sở hữu tập trung và bảo vệ nhà đầu tư yếu): các công ty được thí điểm bán khống bị giảm giá trị, và tác động này còn lớn hơn khi lợi ích riêng của cổ đông kiểm soát lớn và khi quản trị doanh nghiệp yếu. Thôi thì Ну, погоди !
Trung Quốc hiện nay cũng đang nhiều vấn đề đau đầu: từ giảm phát đến khủng hoảng thị trường bất động sản vẫn chưa tìm được lối thoát. Cái vòng luẩn quẩn giảm phát ở Trung Quốc từ tiêu dùng giảm, giá giảm, sa thải, giảm lương, tiêu dùng giảm. Giới trẻ TQ giờ còn có xu hướng chi tiêu tiết kiệm triệt để. Thị trường bất động sản thì rộ lên hình thức dịch vụ “giữ nhà”, mà cụ thể là đảo nợ, cũng chỉ là một cách chữa triệu chứng bên ngoài, giấu bụi dưới thảm.
Nhìn lại thấy lượng cung và các dự án bất động sản ở Việt nam lúc này thấy cũng hơi nổi da gà 😅.
Trong khi đó, thì ở Mỹ, giá nhà vẫn tăng theo thời gian, và độ tuổi trung bình sở hữu nhà lúc này lên đến 40, trễ nhiều so với 29 tuổi vào năm 1981 và vài năm trước là tuổi 33. Một bộ phận giới trẻ lựa chọn thuê hơn là mua vì giá nhà đắt và đầu tư vào chứng khoán hiện đang hiệu quả hơn.
Tài sản tăng có thể nhìn từ 2 yếu tố quan trọng: lạm phát và tăng trưởng. Nếu lạm phát 5% và tăng trưởng 5% gộp lại mức xói mòn (erosion) là 10%. Để giữ nguyên sức mua thì tài sản phải có mức tăng tương ứng là 10%. Một ví dụ dễ thấy là giá vàng và nhà cùng tăng cũng same same nhau trong 50 năm qua (cả 2 đều dùng để hedge lạm phát).
Điều quan trọng nhất là duy trì và cải thiện được sức mua (purchasing power), mà muốn vậy thì phải hiểu được các quy luật hay luật chơi của thị trường, nhất là thị trường tài chính.
Ngày Chủ nhật 16/11 mình có 1 buổi webinar về chủ đề này, đã đủ số lượng đăng ký. Bạn nào muốn xem lại hoặc đăng ký cho lần tới thì có thể đăng ký bây giờ luôn.
https://prime.changngocgia.com/c/thongbao/webinar-16112025
Hẹn gặp các bạn trong insight tuần tới nghen.
CNG
nguyên tắc vàng ở đây là “hãy đối xử với người khác theo cách bạn muốn họ đối xử với mình”. Như trong thư có nhắc “dù ở vị thế nào – từ người lao công đến chủ tịch – mọi người đều xứng đáng được tôn trọng”
tác giả của cuốn sách nổi tiếng Tâm lý học về Tiền